เมื่อมิตรกลายเป็นศัตรู: สรุปชนวนเหตุ “สงครามเปิดฉาก” ปากีสถาน vs ตาลีบัน
ในโลกของการเมืองระหว่างประเทศ ไม่มีมิตรแท้และศัตรูที่ถาวร ประโยคนี้ดูจะใช้ได้ดีที่สุดกับสถานการณ์ตึงเครียดล่าสุดระหว่าง ปากีสถาน และ กลุ่มตาลีบันในอัฟกานิสถาน จากอดีตที่เคยเป็นผู้สนับสนุนหลักสู่การประกาศสงครามที่สั่นคลอนภูมิภาคเอเชียใต้
1. จุดเริ่มต้นจาก “พันธมิตร” สู่ “หนามยอกอก”
ย้อนกลับไปในช่วงทศวรรษ 1990 ปากีสถาน (โดยเฉพาะหน่วยข่าวกรอง ISI) คือผู้ที่อยู่เบื้องหลังการสนับสนุนกลุ่มตาลีบันในอัฟกานิสถาน ทั้งในด้านอาวุธ เงินทุน และการฝึกฝน โดยหวังว่าจะมีรัฐบาลที่เป็นมิตรในอัฟกานิสถานเพื่อสร้างความได้เปรียบทางยุทธศาสตร์ต่อคู่ปรับอย่างอินเดีย
แต่ทว่า “อุดมการณ์ทางศาสนา” ที่ปากีสถานช่วยสร้างขึ้น กลับกลายเป็นดาบสองคม เมื่อเกิดกลุ่มที่เรียกว่า TTP (Tehrik-i-Taliban Pakistan) หรือตาลีบันสาขาปากีสถานขึ้นมา
2. TTP: ศัตรูเบอร์หนึ่งของปากีสถาน
กลุ่ม TTP มีเป้าหมายชัดเจนคือการล้มล้างรัฐบาลปากีสถานเพื่อสถาปนากฎหมายชาริอะห์ พวกเขาเคยก่อเหตุโศกนาฏกรรมครั้งใหญ่ เช่น การบุกยิงในโรงเรียนที่เมืองเปชวาร์เมื่อปี 2014 ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 140 ราย ส่วนใหญ่เป็นเด็กนักเรียน
ความซับซ้อนอยู่ที่ กลุ่มตาลีบันอัฟกานิสถาน (ที่ปากีสถานเคยช่วยไว้) กลับให้ที่พักพิงแก่กลุ่ม TTP และไม่ยอมส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดน ทำให้ปากีสถานตกอยู่ในสถานะ “ถูกหักหลัง” โดยกลุ่มที่ตัวเองสร้างมากับมือ
3. ชนวนสงครามปี 2026: การโจมตีทางอากาศและการตอบโต้
สถานการณ์เริ่มบานปลายในช่วงปี 2025-2026 เมื่อ TTP ยกระดับการโจมตีในปากีสถาน จนนำไปสู่การที่กองทัพปากีสถานตัดสินใจ โจมตีทางอากาศ (Air Strike) เข้าไปในกรุงคาบูล ประเทศอัฟกานิสถานโดยตรง เพื่อกำจัดผู้นำ TTP
เหตุการณ์นี้สร้างความโกรธเคืองให้กับตาลีบันอัฟกานิสถานอย่างมาก จนเกิดการยิงปะทะกันตามแนวชายแดน และในเดือนมีนาคม 2026 มีรายงานความผิดพลาดจากการโจมตีทางอากาศของปากีสถานไปถูกโรงพยาบาลในอัฟกานิสถาน ทำให้มีผู้เสียชีวิตที่เป็นพลเรือนจำนวนมาก รวมถึงเด็กๆ
4. บทสรุปที่ยังหาทางออกไม่ได้
ปัจจุบัน สถานการณ์ยังคงติดอยู่ในวงจรแห่งความรุนแรง:
- ตาลีบันอัฟกานิสถาน: ไม่สามารถทิ้ง TTP ได้ เพราะกลัวว่านักรบจะหันไปเข้าร่วมกับกลุ่ม ISIS-K (ศัตรูอีกกลุ่ม)
- ปากีสถาน: ไม่สามารถหยุดโจมตีได้ ตราบใดที่ TTP ยังก่อเหตุในบ้านตัวเอง
- จุดเปลี่ยนที่น่าสนใจ: ในขณะที่ปากีสถานขัดแย้งกับตาลีบัน ตาลีบันกลับเริ่มเปิดประตูทำการค้าและร่วมมือกับ อินเดีย มากขึ้น ซึ่งสวนทางกับยุทธศาสตร์เดิมของปากีสถานอย่างสิ้นเชิง
บทเรียนจากเรื่องนี้: การใช้กลุ่มติดอาวุธเป็นเครื่องมือทางการเมืองเพื่อสร้าง “เขตกันชน” (Strategic Depth) มักลงเอยด้วยการที่อาวุธและอุดมการณ์เหล่านั้นย้อนกลับมาทำลายผู้สร้างเอง
สรุปเนื้อหาจากวิดีโอ: Pakistan vs Taliban OPEN WAR | Why is it Happening? โดย Dhruv Rathee
